Uncategorized

ყველაფერი სეზონური გრიპის შესახებ

გრიპის ვირუსი ერთ-ერთი ყველაზე გავრცელებული ვირუსია. ალბათ ხშირად დაინტერესებულხართ, რატომ იზრდება გრიპის ეპიდემიები ზამთრის პერიოდში,  რა უნდა ვიცოდეთ სეზონური გრიპის შესახებ და რა უნდა გავაკეთოთ მისგან დასაცავად?

ყველა ამ კითხვაზე, ოჯახის ექიმი, ქეთევან ხეცურიანი გიპასუხებთ.

  1. რა არის გრიპი და რა უნდა ვიცოდეთ მის შესახებ?

გრიპი რესპირატორული (საუნთქი) სისტემის ვირუსული ინფექციაა, რომელისთვისაც მეტად დამახასიათებელი სიპმტომებია ცხელება, ხველა, სურდო, თავის, ყელის, კუნთების  ტკივილი და საერთო სისუსტე. გრიპი მნიშვნელოვნად განსხვავდება გაციებისგან, რომელსაც სხვა სახეობის ვირუსები იწვევენ, დაავადების მიმდინარეობა გრიპის დროს გაცილებით მძიმეა, რადგან გრიპის გამომწვევი ვირუსები ვრცელდებიან ღრმად და აზიანებენ ქვედა სასუნთქი სისტემის უჯრედებს.

გრიპით გამოწვეული ლეტალობა (სიკვდილობა) მოსალოდნელია სეზონური ეპიდემიის დროს, განსაკუთრებით მაღალის რისკის მქონე პაციენტენში, როგორიც არის მოხუცებულთა თავშესაფარში მცხოვრები პირები, გულისა ფილტვის უკმარისობის მქონე პაციენტები, ორსულები გივიან ვადაზე (III ტრიმესტრი).

პანდემიის პერიოდში შესაძლოა გრიპით გარდაიცვალოს ჯანმრთელი ახალგაზრდა ადამიანებიც. დიაგნოზი დგინდება კლინიკურად, პაციენტის ჩივილების და გამოვლენილი ნიშნების საფუძველზე, იგი აგრეთვე ეფუძვნება ლაბორატორიულ ტესტებს და ადგილობრივ ეპიდომიოლოგიურ მონაცემებს.

  • გრიპის ვირუსი ვრცელდება:
  • ვირუსით დაინფიცირებული წვეთების ჩასუნთქვით, რომელიც ჰაერში იფრქვევა დაავადებული ადამინის საუბრის, ცემინების ან ხველის დროს:
  • პირდაპირ კონტაქტით დაავადებულის  ცხვირის სეკრეტთან.
  • დაავადებული პირის ნივთების გამოყენებით, რომელზეც შესაძლოა არსებობდეს ვირუსით ინფიცირებული სველი სეკრეტი (ნერწყვი, ცხირის სეკრეტი …)
  • როგორ დავიცვათ თავი და ახლობლები ვირუსის ინფიცირებისგან?

მთავარ პრევენციულ ღონისძიებას წარმოადგენს გრიპის საწინააღმდეგო ვაქცინაცია.  სეზონური ვაქცინაცია მოწოდებულია 6  თვის ზევით ასაკიდან  ყველა პირიისთვის ყოველწლიურად (ორსულების ჩათვლით), გარდა  ერთეული შემთხვევებისა, სადაც ვაქცინა წინააღმდეგ ნაჩვენებია (განიხილავს ექიმი ინდივიდუალურად).

65 წელს გადაცილებულ პირებში მოწოდებულია საინექციო ვაქცინები მაღალი დოზირებით.

თუ აცრის მომენტში პაციენტი არის ავად,  ვაქცინაციის  დროებით  გადადება რეკომენდებულია გამოჯანმრთელებამდე.

აცრების ჩატარება რეკომენდებულია შემოდგომაზე, ოქტომბრის მეორე ნახევარში, რათა ორგანიზმის მიერ გამომუშავებული ანტიხეულების (იმუნური უჯრედები) კონცენტრაციამ მიაღწიოს სამიზნე ნიშნულს გრიპით ავადობის  პიკის პერიოდში (ნოემბრიდან მარტამდე). პაციენტთა უმრავლესობას იმუნიტეტი გამოუმუშავდებათ ვაქცინაციიდან 2 კვირის განმავლობასი.

დამატებით პრევენციულ ღონისძიებებში მოიაზრება ბარიერულია ღონიძიებები:

გადადგთ ნაბიჯები საკუთარი თავის და ახლობლების დასაცავად!

  • ხშირად დაიბანეთ ხელები საპნით და წყლით მინიმუმ 20 წამის განმავლობაში, განსაკუთრებით მას შემდეგ: თუ იყავით საზოგადოებრივი თავშეყრის ადგილზე, ან მოიწმინდეთ ცხვირი, დაახველეთ ან დააცემინეთ.
  • თუ საპონი და წყალი არ არის ხელმისაწვდომი, გამოიყენეთ სველი ხელსახოცი ან სადეზიფექციო ხსნარი  რომელიც შეიცავს მინიმუმ 60% ალკოჰოლს.
  • არ შეეხოთ თვალებს, ცხვირს და პირს დაუბანელი ხელით.

მოერიდეთ მჭიდრო კონტაქტს  დაავადებისმაღალი რისკის მქონე პირებთან;

დარჩით სახლში, თუ ხართ ავად, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც გესაჭიროებათ სამედიცინო დახმარება

დაიცავით ხველის და ცემინების ეტიკეტი!  – ხველის ან ცემინების დროს სახეზე აიფარეთ ერთჯერადი ხელსახოცი/ქსოვილი ან მოხრილი იდაყვი; გამოყენებული ხელსახოცი/ქსოვილი მაშინვე გადააგდეთ თავსახურიან ნაგვის ურნაში; მაშინვე დაიბანეთ ხელები საპნით და წყლით მინიმუმ 20 წამის განმავლობაში, თუ საპონი და წყალი არ არის ხელმისაწვდომი, გამოიყენეთ სველი ხელსახოცი რომელიც შეიცავს მინიმუმ 60% ალკოჰოლს.

  • უნდა ატაროთ სამედიცინო ნიღაბი, როდესაც სხვა ადამიანებთან ერთად ხართ (მაგ., ოთახში ან ტრანსპორტში) და/ან სანამ  სამედიცინო დაწესებულებაში ექიმთან შეხვალთ. იმ შემთხვევაში თუ არ შეგიძლიათ ნიღბის გამოყენება (მაგ: სუნთქვასთან დაკავშირებული პრობლემების გამო), მაქსიმალურად უნდა დაიცვათ ხველისა და ცემინების ეტიკეტი და გამოიყენონ ნიღაბი თქვენს ირგვლივ მყოფმა პირებმა.
  • როგორ ვებრძოლოთ და გადავლახოთ სეზონური გრიპი?

გრიპის ძირითადი  მკურნალობა მოიცავს მოსვენებით დღის რეჟიმს, სითხის ჭარბი რაოდენობით მიღებას და დატვირთვისაგან თავის შეკავებას. პაციენტის მდგომარეობა შესაძლოა აღდგეს სხეულის ტემპერატურის ნორმალიზებიდან 24-48 საათში. მაღალი ცხელების დროს გამოვიყენეთ სიცხის დამწევი საშუალებები. ცხვირის წვეთები და ყელის საწუწნი აბები შესაძლოა დაგეხმაროთ სიმპტომების შემსუბუქებაში.

            ანტივირუსული მკურნალობა დროში ამცირებს დაავადების ხანგრძლივობას დაახლოებით 1 დღით და შესაძლოა გამოყენებულ იქნას მაღალი რისკის პაციენტებში.